Historię druku już przedstawialiśmy czytelnikom naszego bloga. Podstawowe informacje na ten temat warto znać, nawet jeśli nie fascynujesz się urządzeniami drukującymi, czy kserokopiarkami. O druku można powiedzieć jednak znacznie więcej, temat jest naprawdę trudny do wyczerpania w jednym lub kilku krótkich artykułach. Spróbujemy w związku z tym dziś przedstawić takie informacje o druku, z jakimi dotychczas prawdopodobnie się nie spotkaliście. Oto nieco inne spojrzenie na druk niż przez pryzmat szkolnych historii o Gutenbergu. Zobacz nasze ciekawostki o druku.
Od drukarza do jednego z założycieli Stanów Zjednoczonych
Niewielu z Was z pewnością wie o tym, że jeden z bardziej znanych drukarzy w historii, oczywiście sprzed ery zaawansowanych urządzeń drukujących takich, jak Bizhub C364 Konica Minolta, jest jedną z najbardziej znanych postaci w historii nowożytnej świata. Od pracy jako drukarz swoją, jakże barwną karierę, rozpoczynał Benjamin Franklin. Przez wiele lat przedstawiał się nawet wszystkim jako „Franklin drukarz”. Późniejszą rolę Franklina w historii świata prawdopodobnie znasz – uważa się go za wynalazcę piorunochronu, był też jednym z Ojców Założycieli Stanów Zjednoczonych, a dziś znajdziesz go na banknocie 100 dolarowym. Jak widać praca w drukarni może otwierać drzwi do wielu życiowych karier i ścieżek – nawet naukowych i politycznych.
Ciemna strona historii Gutenberga
Obecnie w glorii i chwale przestawia się w szkołach postać Jana Gutenberga – człowieka, który uznawany jest za jednego z wynalazców druku w Europie. Nie można jednak zapomnieć o tym, że za życia nie zaznał on takiej sławy, jaką przypisujemy mu dziś. Wiele aspektów jego działalności, technik druku i informacji o jego życiu nigdy nie ujrzy światła dziennego, ponieważ zostały zapomniane i przepadły przez kilka ostatnich wieków. Działalność Gutenberga przyniosła mu nie zyski i popularność, jak można by się spodziewać, lecz… bankructwo. W ostatnich latach życia często musiał liczyć na życzliwość innych ludzi, którzy za jego zasługi dali mu możliwość dożycia spokojnego schyłku życia. Historia najsłynniejszej postaci w historii druku nie jest więc usłana kwiatami i bogactwem, lecz wieloma trudnościami. Można wręcz powiedzieć, że Jan Gutenberg w znacznym stopniu poświęcił się, abyśmy my mogli korzystać teraz z nowoczesnych drukarek i kserokopiarek.
Najdroższe druki świata
Najdroższe książki w historii sprzedawane były w domach aukcyjnych za dziesiątki milionów dolarów. Wiele z nich to prace odręczne – stąd też tak duża ich wartość. Wśród najdrożej sprzedanych książek znajduje się jednak książka drukowana. Jest nią Bay Psalm Book, czyli angielski przekład Księgi Psalmów. W 2013 roku jego cena osiągnęła 14,2 miliona dolarów. Oznacza to, że jest to najdroższa książka drukowana w historii. Skąd jednak tak ogromna cena? Bay Psalm Book pochodzi z 1640 roku i uznaje się ją za pierwszą książkę wydrukowaną w Ameryce Północnej. Pierwszy nakład wynosił 1700 egzemplarzy, z których do dziś zachowało się jedynie 11 sztuk. Nie wszystkie z nich można obejrzeć, ponieważ znajdują się w zbiorach prywatnych – sprzedaż jednego z nich w 2013 roku była więc jedną z niewielu okazji, aby zetknąć się z historią pierwszego druku w USA.
Drukarnia Świętokrzyska
Za pierwsze druki w języku polskim, które powstały na terenie naszego kraju, odpowiada Drukarnia Świętokrzyska z Wrocławia, założona w 1475 roku przez Kaspra Elyana. Korzystała z pomocy finansowej kanoników, w związku z czym miały one tematykę religijną i teologiczną. Wśród druków, które wyszły z pierwszej wrocławskiej drukarni były m.in. teksty Św. Tomasza z Akwinu. Działalność oficyny nie trwała jednak długo – w 1482 roku jej założyciel wyjechał z Polski, a ostatnie wzmianki, jakie można znaleźć na jej temat, pochodzą z roku 1483. Niestety niewiele możemy zatem dowiedzieć się o pierwszym polskim drukarzu oraz jego drukarni. Pod tym względem jego historia przypomina nieco losy Jana Gutenberga – jest to postać z książek historycznych, lecz na pewno podczas swojego żywota nie zdążył poczuć się on jak bohater, o którym będzie wspominać się w szkołach wiele wieków później.
Historia druku to też historia wielu postaci historycznych, a także mnóstwa wzlotów oraz upadków. Nawet największym, których uznaje się za ojców współczesnych drukarek i kserokopiarek, często daleko było do bohaterów historycznych, za jakich uznaje się ich, widząc ich nazwiska w podręcznikach szkolnych. Warto o tym wszystkim pamiętać i spojrzeć na historię druku nieco inaczej, niż w taki sposób, jak przedstawiają to nauczyciele. Dobrze wiedzieć jak najwięcej na temat drogi, jaką pokonał druk od pierwszych oficyn w Polsce, jak ta Kaspra Elyana we Wrocławiu, do nowoczesnych urządzeń, jakie mamy w swoich domach i biurach. Dzieje druku z pewnością mają nam do zaoferowania jeszcze wiele fascynujących historii, które warto przytaczać i przekazywać kolejnym pokoleniom.